محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

589

تحفه خانى ( فارسى )

فم معده نمىباشد بواسطه بسيارى بلغم و حدوث آنچه تابع بلغم متعفن است از اعراض مثل غشى در ابتداى نوبت و خفقان و سقوط شهوت غذا و قلت عرق كه عام نيست مر جميع بدن را و علاج درين مقام نضج و استفراغ اوست و تقويت فم معده و قى است و اين نيز بقى در هر نوبت مىبايد كرد در اكثر اوقات . شربتى كه درين مقام نافع است شربت ليموست و يا نيلوفر و يا بنفشه و يا سكنجبين و نيلوفر و يا سكنجبين بزورى و عنصلى و يا از هركدام كه موجود باشد هفت مثقال بمقتضاى وقت و مقام آب گرم در وقتى و به آب سرد در وقتى مقدارى كه بشريت وفا كند بايد داد و يا مقلى و مطبوخى بايد داد كه از تخم خيارين و تخم كاسنى و زرك از هريك پنج مثقال مجموع در قدرى آب كه كافى باشد طبخ كرده صافى ساخته هفت مثقال سكنجبين ساده يا بزورى هركدام كه باشد آميخته و اگر حرارت كمتر باشد بجاى سكنجبين قند به مقدار مذكور بايد انداخته صافى ساخته بايد اختيار كرد و اين شربت مذكور با وجود آنكه مسكر حرارت هست منضج خلط و مفتح سدّه نيز هست و در حميات بلغمى خوردن ماء العسل در بعضى اوقات مفيد است و يا جلابى كه درو بيخ سوسن تراشيده باشند و اين در وقتى بايد كه حرارت قوى نباشد و گاهى اختيار گلقند يا شربت ليمو و يا سكنجبين بزورى و يا عنصلى مقلى و مطبوخى كه از باديان و بيخ سوسن تراشيده و تخم كرفس و پرسياوشان از هريك دو مثقال در قدرى گلاب كه مناسب دوا باشد طبخ كرده و صافى ساخته هفت مثقال قند آميخته نيم‌گرم بايد خوردن و غذا نخود و ماش مقشر و يا شربت گل و يا شربت افسنتين اگر در فم معده بواسطه بلغم ضعيفى باشد به مقدارى كه مذكور شد و اگر چنانچه مرض به امتداد انجامد قرص زرك بعليل بايد داد و يا قرص گل و يا قرص خافث ( داورد ) و شكاعى و شاهتره